Pierwsze ogólnounijne badanie dotyczące polityki żywieniowej w szkołach

W ramach walki z otyłością u dzieci Komisja Europejska zleciła swojemu wewnętrznemu instytutowi naukowemu – Wspólnemu Centrum Badawczemu (JRC) – sporządzenie pierwszego kompleksowego sprawozdania dotyczącego polityki w zakresie żywienia w szkołach europejskich. Sprawozdanie to zostało właśnie opublikowane. Wynika z niego, że kraje europejskie zdają sobie sprawę ze znaczenia żywienia w szkołach dla zdrowia, rozwoju i wyników dzieci. We wszystkich państwach objętych badaniem (28 państwach członkowskich UE oraz Norwegii i Szwajcarii) istnieją wytyczne dotyczące żywności w szkołach, jednak różnią się znacznie między sobą.

Krajowe środki mające na celu promowanie zdrowej diety w szkołach obejmują m.in nieobowiązkowe wytyczne (dotyczące np. jadłospisów i wielkości porcji), a nawet całkowite zakazy (np. zakaz marketingu, zakaz automatów lub napojów słodzonych cukrem).

 

aaa

Podział na obowiązkowe (kolor pomarańczowy) i nieobowiązkowe (kolor niebieski)

krajowe środki dotyczące polityki żywieniowej w szkołach w UE-28, Norwegii i Szwajcarii

Komisarz ds. zdrowia Tonio Borg stwierdził: „Niemal jedno na troje dzieci w Europie ma nadwagę lub jest otyłe. Wiąże się to z ryzykiem zachorowania na różne choroby, którym można by zapobiec, takie jak cukrzyca typu 2. Szkoły są ważnymi partnerami w naszych staraniach do zachęcenia dzieci do przyjęcia zdrowych nawyków żywieniowych, tak aby mogły one zdrowo rosnąć, mieć dobre wyniki w szkole i osiągnąć swój pełny potencjał. Pierwsza ocena polityki żywieniowej w szkołach jest ważnym elementem walki z otyłością”.

Máire Geoghegan-Quinn, komisarz ds. badań, innowacji i nauki, dodała: „Sprawozdanie daje europejskim decydentom politycznym, osobom odpowiedzialnym za kształcenie oraz naukowcom podstawę do zbadania potencjalnych powiązań między szkolną polityką żywieniową a zdrowiem publicznym oraz do oceny skuteczności promowania zdrowych nawyków żywieniowych”.

Kontekst

W sprawozdaniu przedstawiono najnowsze krajowe dokumenty polityczne dotyczące norm i wytycznych w zakresie żywności w szkołach podstawowych i średnich. Środki te zostały opisane według wspólnych kryteriów – np. dozwolona lub zakazana żywność, składniki odżywcze, zaplecze żywieniowe, usługi kateringowe lub ograniczenia dotyczące marketingu.

W sprawozdaniu dokonano również przeglądu sytuacji regulacyjnej, co stanowi ważny krok w ocenie wpływu polityki na otyłość u dzieci.

 

Najważniejsze fakty ujęte w sprawozdaniu:

  • Ponad 90 proc. zbadanych środków politycznych zawiera normy dotyczące żywności, których celem jest zapewnienie dobrze skomponowanych jadłospisów. 76 proc. zawiera wytyczne dotyczące wielkości porcji, a 65 proc. normy dotyczące składników odżywczych obiadów.
  • Bardzo często stosowane są ograniczenia lub wytyczne dotyczące dostępności napojów (65-82 proc.). W większości środków promowany jest (darmowy) dostęp do wody pitnej przy jednoczesnym ograniczeniu dostępności lub zakazie napojów słodzonych cukrem.
  • Główne cele przyświecające większości krajów to poprawa jakości żywienia dzieci, uczenie zdrowych nawyków żywieniowych i zdrowego trybu życia oraz ograniczanie lub zapobieganie otyłości u dzieci.
  • W większości środków politycznych ograniczono dostępność słodyczy i słonych przekąsek, przy czym w niektórych przypadkach wprowadzono ich całkowity zakaz.
  • W 59 proc. środków wymaga się lub zaleca dokonywanie pomiaru osiągnięć polityki żywieniowej. Najczęściej takim pomiarom podlega dostarczanie żywności w szkołach oraz odsetek dzieci, które jedzą w szkole.
  • Najczęstszymi parametrami występującymi w normach dotyczących energii i składników odżywczych obiadu są energia i tłuszcze zawarte w żywności (stosowane odpowiednio w 65 i 56 proc. środków politycznych).
  • Około połowa badanych krajów stosuje ograniczenia dotyczące automatów z żywnością. W niektórych krajach automaty oferują zdrowsze produkty, w innych zabroniona jest sprzedaż żywności niezdrowej, zaś w jeszcze innych automaty są całkowicie zakazane.
  • Często stosuje się także ograniczenia dotyczące marketingu niezdrowej żywności.

 

Badanie przeprowadzono z pomocą unijnej grupy wysokiego szczebla ds. żywienia i aktywności fizycznej, w ramach strategii UE w sprawie zagadnień zdrowotnych związanych z odżywianiem, nadwagą i otyłością z 2007 r. oraz planu działania UE w sprawie otyłości wśród dzieci na lata 2014-2020.

Linki

Link do sprawozdania:

https://ec.europa.eu/jrc/en/publication/eur-scientific-and-technical-research-reports/mapping-national-school-food-policies-across-eu28-plus-norway-and-switzerland

Wniosek Komisji Europejskiej dotyczący połączenia i wzmocnienia istniejących szkolnych programów żywieniowych (IP/14/94).

Kontakt:

Michael Jennings  (+32 2 296 33 88) Twitter: @ECSpokesScience

Monika Wcislo (+32 2 295 56 04)

Share →